Bệnh chi tiết



Tóm tắt bệnh Xơ gan

Các tên gọi khác của bệnh này:

  • Cirrhosis

Là bệnh gan mãn tính dẫn đến sự phá hủy tế bào của gan. Gan thực hiện một số chức năng cần thiết, chẳng hạn như giải độc chất có hại trong cơ thể, làm sạch máu và sản xuất các chất dinh dưỡng quan trọng. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới xơ gan, uống nhiều bia rượu và nhiễm virus là nguyên nhân phổ biến nhất. Ngoài ra, viêm gan B và C là những bệnh nhiễm virus phổ biến nhất gây lên xơ gan. Nguyên nhân ít phổ biến của xơ gan bao gồm các bệnh tự miễn dịch, thừa sắt và bệnh Wilson.

Triệu chứng

Đau bụng, đầy hơi, dễ chảy máu, nôn mửa, da vàng, yếu.

Chẩn đoán

  • Tiến hành hỏi bệnh sử và khám thực thể.

  • Xét nghiệm máu sẽ được thực hiện để xác định nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của tổn thương gan.

  • Siêu âm gan hoặc các xét nghiệm hình ảnh khác và sinh thiết gan có thể được thực hiện.

Điều trị

Xét nghiệm máu toàn bộ (CBC), xét nghiệm bảng điều khiển chuyển hóa toàn diện (CMP) và siêu âm gan.

Tổng quan bệnh Xơ gan

Xơ gan là bệnh mãn tính, tổn thương nặng lan tỏa ở các thùy gan tạo ra mô xơ, cấu trúc các tiểu thùy và mạch máu của gan bị hủy hoại không hồi phục. Gan bị xơ chai bởi 3 quá trình xảy ra đồng thời hay nối tiếp nhau: hoại tử nhu mô gan; tăng sinh mô xơ; tạo thành những hòn, cục và tiểu thùy giả.

1. Phân loại xơ gan:

  • Theo nguyên nhân bệnh sinh:

    • Xơ gan cửa (vòng, Laennec, xơ gan Banti)

    • Xơ gan do rượu

    • Xơ gan sau hoại tử

    • Xơ gan sau viêm gan

    • Xơ gan mật

  • Theo hình thái: (kích thước các hạt trên mặt gan)

    • Xơ gan hạt nhỏ < 3mm

    • Xơ gan hạt lớn 3mm – 2cm

    • Đa số gan teo nhỏ, cứng chắc, nhạt màu, vàng hoặc màu xanh lá cây (xơ gan mật).

    • Mặt ngoài gan có những ổ tế bào gan tái tạo, xung quanh có dải xơ bao bọc nổi lên như những đầu đinh không đều nhau.

    • Trên mặt cắt gan những ổ tế bào gan tái tạo tròn không đều nhau nằm giữa những vành đai xơ trắng, gan chắc, dai, khó cắt.

    • Thoái hoá, hoại tử tế bào gan.

    • Xơ phát triển lan tỏa, bao vây, chia cắt các tiểu thuỳ gan, có chỗ tạo thành tiểu thuỳ gan giả.

    • Tăng sinh nhiều ống mật tân tạo lẫn trong mô xơ.

    • Xâm nhập nhiều tế bào viêm mạn tính trong mô xơ, nhất là vùng khoảng cửa.

    • Các tế bào gan tái tạo thành ổ (ổ tế bào gan tái tạo).

2. Hậu quả của xơ gan:

Có 2 hậu quả chính:

  • Suy gan (giảm tổng hợp P, chống đông, tiết mật…)

  • Tăng áp lực tĩnh mạch cửa (cổ chướng, lách to, giãn tĩnh mạch thực quản, hậu môn, tuần hoàn bàng hệ…)

Ngoài ra, xơ gan có thể gây hậu quả:

  • Giảm khả năng miễn dịch

  • Dễ mắc bệnh nhiễm trùng

  • Tăng nguy cơ ung thư gan

  • Dễ nghẽn tĩnh mạch gan

Điều trị bệnh

1. Điều trị nguyên nhân cơ bản của bệnh xơ gan, trong xơ gan sớm, có thể giảm thiểu tổn thương cho gan bằng cách điều trị các nguyên nhân cơ bản. Bao gồm:

  • Điều trị nghiện rượu: Những người bị xơ gan do lạm dụng rượu cần phải ngưng uống rượu. Bác sĩ có thể đề nghị một chương trình điều trị nghiện rượu. Ngừng rượu và bỏ thuốc lá nếu có hút thuốc.

  • Kiểm soát trọng lượng, các bệnh tiểu đường và gan nhiễm mỡ (nếu có): Những người bị xơ gan do bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu cần phải giảm cân và kiểm soát lượng đường trong máu. Trọng lượng giảm thông qua chế độ ăn uống và tập thể dục, kiểm soát bệnh tiểu đường và Cholesterol là các phương pháp tiếp cận chính để điều trị các bệnh này. Các nhà nghiên cứu cũng đang nghiên cứu các loại thuốc khác nhau được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 có thể giúp điều trị bệnh gan nhiễm mỡ.

  • Sử dụng thuốc để kiểm soát bệnh viêm gan: Thuốc có thể kiểm soát tổn thương tế bào gan do viêm gan B hoặc C.

  • Thuốc để kiểm soát các nguyên nhân khác và triệu chứng của xơ gan: Thuốc có thể làm chậm sự tiến triển một số loại của bệnh xơ gan. Ví dụ, những người bị xơ gan mật tiên phát được chẩn đoán và điều trị sớm sẽ không xuất hiện các triệu chứng. Các thuốc khác có thể làm giảm các triệu chứng như mệt mỏi, ngứa và đau. Bổ sung dinh dưỡng để chống lại suy dinh dưỡng liên quan đến xơ gan và ngăn ngừa bệnh loãng xương (xương yếu).

2. Điều trị các biến chứng của xơ gan: Các biến chứng có thể gặp trong xơ gan bao gồm; sự tích tụ chất lỏng dư thừa trong cơ thể, tăng huyết áp, nhiễm trùng, gia tăng khả năng bị ung thư gan. Để kiểm soát các biến chứng do xơ gan mang lại, bạn nên chú ý một số vấn đề sau:

  • Kiểm soát chất lỏng dư thừa trong cơ thể. Để kiểm soát lượng chất lỏng dư thừa trong cơ thể, bạn cần có chế độ ăn ít natri (muối) và sử dụng thuốc để ngăn ngừa sự tích tụ chất lỏng trong cơ thể. Trong trường hợp tích tụ chất lỏng nhiều hơn, có thể cần thực hiện các thủ thuật để dẫn lưu dịch hoặc phẫu thuật để giảm bớt áp lực. Người bệnh xơ gan cần giảm hàm lượng Natri (muối) trong mỗi bữa ăn.

  • Tăng huyết áp: Sử dụng thuốc huyết áp có thể kiểm soát tăng huyết áp và ngăn chặn biến chứng chảy máu nghiêm trọng. Trong trường hợp bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch, bệnh nhân cần một số biện pháp để cầm máu và dùng thuốc để giúp ngăn ngừa chảy máu trong tương lai. Trong trường hợp nặng, các bác sĩ sẽ đặt một ống nhỏ (Stent) trong tĩnh mạch để giảm áp lực máu trong gan cho bệnh nhân.

  • Nhiễm trùng: Với các trường hợp bị nhiễm trùng, có thể bệnh nhân cần sử dụng thuốc kháng sinh hoặc các phương pháp điều trị các bệnh nhiễm trùng khác. Bác sĩ cũng có thể khuyên bạn nên chủng ngừa viêm phổi, cúm và viêm gan.

  • Tăng nguy cơ ung thư gan: Bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm máu định kỳ và khám siêu âm để tìm kiếm dấu hiệu của bệnh ung thư gan.

  • Bệnh não gan: Thuốc có thể được chỉ định để giúp giảm sự tích tụ các chất độc trong máu do chức năng gan kém.

3. Phẫu thuật ghép gan:

  • Ghép gan có thể là lựa chọn điều trị duy nhất khi xơ gan tiến triển đến bệnh gan giai đoạn cuối. Bệnh nhân bị ung thư gan đã di căn ngoài gan cũng có thể lựa chọn phẫu thuật cấy ghép gan. Hiện tại tỉ lệ sống sót sau 5 năm khi ghép gan là khoảng 70%. Chất lượng sống và chức năng tâm thần của người bệnh sau khi ghép gan cũng được cải thiện.

  • Ghép gan là thủ thuật thay thế gan bệnh bằng gan khỏe mạnh lấy từ người hiến tặng đã qua đời hoặc một phần gan từ người hiến gan. Xơ gan là lý do phổ biến nhất cho phẫu thuật ghép gan.

  • Tiến hành các xét nghiệm cần thiết trước khi được ghép gan để đảm bảo bệnh nhân có đủ sức khỏe để trải qua các hoạt động cấy ghép. Ngoài ra, Trung tâm cấy ghép thường yêu cầu bệnh nhân kiêng rượu ít nhất 6 tháng trước khi cấy ghép gan.

Các câu hỏi liên quan bệnh Xơ gan