Tóm tắt bệnh Hở van động mạch chủ

Các tên gọi khác của bệnh này:

  • Van bị rò rỉ
  • Aortic Valvular Regurgitation
  • HoC

Van động mạch chủ là lá van ngăn cách giữa động mạch chủ và tâm thất trái, có nhiệm vụ đóng mở, cho phép máu chỉ đi theo một chiều nhất định. Khi tim co bóp, lá van sẽ mở ra, máu được bơm từ tâm thất trái lên động mạch chủ vào hệ tuần hoàn, cung cấp oxy và dưỡng chất cho toàn bộ các cơ quan trong cơ thể. Hở van động mạch chủ là tình trạng van không đóng kín, dẫn đến máu bị dồn ngược trở lại từ động mạch chủ về tim, làm tăng gánh nặng cho tâm thất trái và lâu dài sẽ dẫn đến suy tim.

Triệu chứng

Có rất nhiều nguyên nhân có thể gây ra hở van động mạch chủ. Nguyên nhân phổ biến nhất là do di chứng của thấp tim, chiếm tới 75% các trường hợp. Ngoài ra còn có thể do viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn; bệnh van động mạch chủ bẩm sinh; viêm cột sống dính khớp; bệnh giang mai; Lupus ban đỏ hệ thống; hay chấn thương…

Chẩn đoán

Các triệu chứng có thể phát triển dần dần và bao gồm: đau ngực, ngất, mệt mỏi, khó thở khi gắng sức, khó thở khi nằm xuống, sức khỏe kém, tim đập nhanh, đánh trống ngực.

Điều trị

  • Hỏi bệnh sử và khám thực thể.

  • Chẩn đoán được xác định bằng thông tim, siêu âm tim, siêu âm tim qua thực quản (TEE), chụp cộng hưởng từ (MRI) và/hoặc chụp động mạch vành.

Tổng quan bệnh Hở van động mạch chủ

Hở van động mạch chủ là tình trạng dòng máu phụt ngược từ động mạch chủ về thất trái trong kỳ tâm trương vì van động mạch chủ đóng không kín, gây nên tăng gánh thể tích thất trái.

Trong hở van động mạch chủ, vì van động mạch chủ đóng không kín nên:

  • Trong thì tâm trương

    • Một lượng máu từ động mạch chủ bị dồn ngược về thất trái tăng gánh tâm trương thất trái giãn, phì đại thất trái.

    • Tưới máu động mạch vành kém gây đau ngực.

    • Huyết áp (HA) tối thiểu thường giảm rõ.

  • Trong thì tâm thu

    • Thất trái phải co bóp mạnh hơn để tống một lượng máu lớn huyết áp tối đa tăng chênh lệch huyết áp tăng.

    • Riêng trong hở van động mạch chủ cấp: các cơ chế thích ứng của thất trái chưa được thành lập, dẫn đến:

      • Tăng nhanh áp lực cuối tâm trương thất trái đóng sớm van hai lá.

      • Nhịp nhanh nhưng cung lượng tim vẫn có thể giảm.

      • Huyết áp tối đa bình thường, chênh lệch huyết áp bình thường.

      • Tăng áp lực nhĩ trái tăng áp lực mao mạch phổi có thể dẫn đến phù phổi cấp.

Điều trị bệnh

1. Nội khoa

  • Phòng thấp tim tái phát ở bệnh nhân hở van động mạch chủ do thấp tim.

  • Phòng biến chứng viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn.

  • Hở van động mạch chủ nhẹ - vừa (độ 1 - 2) và chưa có suy tim, kích thước thất trái bình thường hay chỉ tăng nhẹ: theo dõi, không cần điều trị thuốc.

  • Hở van động mạch chủ nặng (độ 3 - 4): dù chưa có triệu chứng vẫn nên dùng thuốc giãn mạch (thuốc ức chế men chuyển).

  • Bệnh nhân không có triệu chứng hay triệu chứng cơ năng không rõ ràng, chức năng thất trái bình thường (EF>50%): theo dõi lâm sàng và siêu âm tim như sau:

    • Ds<40mm, Dd<55mm: kiểm tra lại sau 3 tháng, nếu ổn định thì 1 năm /lần.

    • Ds: 40 - 45mm, Dd: 55 - 65mm: 6 - 12 tháng /lần.

    • Ds: 45 - 50, Dd: 65 - 70: làm nghiệm pháp gắng sức, nếu đáp ứng tốt: theo dõi 4 - 6 tháng /lần, nếu không tốt: phẫu thuật.

  • Nếu là lần đầu khám bệnh nhân thì phải kiểm tra sau 3 tháng.

  • Điều trị suy tim (khi không có điều kiện mổ): Digitalis, lợi tiểu, giãn mạch…

2. Ngoại khoa

Phẫu thuật (chủ yếu là thay van, đôi khi sửa van động mạch chủ) khi hở van động mạch chủ nhiều (3 - 4). Nếu hở van động mạch chủ nhẹ thì không chỉ định phẫu thuật. Nếu HoC nhẹ mà triệu chứng cơ năng hay rối loạn chức năng thất trái thì tìm nguyên nhân khác. Chỉ định phẫu thuậtcho các trường hợp:

  • Hở van động mạch chủ nhiều, có triệu chứng cơ năng do hở van động mạch chủ hay rối loạn chức năng thất trái gây ra.

  • Hở van động mạch chủ nhiều, tuy không có triệu chứng cơ năng nhưng:

    • Chức năng thất trái giảm (EF<50%)

    • Chức năng thất trái bình thường song thất trái giãn nhiều: Ds >50mm, chỉ số Vs >55ml/m2và/hoặc Dd >70mm, chỉ số Vd>200ml/m2

    • Ở bệnh nhân thất trái giãn khá nhiều (Ds: 45 - 50mm và/hoặc Dd: 65 - 70), nếu thất trái giãn nhanh và/hoặc đáp ứng kém với gắng sức thì nên mổ sớm.

    • Hở van động mạch chủ cấp nặng.

    • Bệnh của gốc động mạch chủ với đường kính gốc động mạch chủ giãn > 50mm + HoC bất kỳ mức độ nào.

    • Hở van động mạch chủ nặng ở bệnh nhân phải chịu phẫu thuật van tim khác.

Các câu hỏi liên quan bệnh Hở van động mạch chủ

  • Người thân cháu hiện nay 17 tuổi, là nam, bị hở van tim 3 lá.

    Dạ thưa bác sĩ, người thân cháu hiện nay 17 tuổi, là nam, bị hở van tim 3 lá. Gần đây thì thường xuất hiện triệu chứng hay co thắt tim, khó thở và mệt mỏi. Cho cháu hỏi bác sĩ làm cách nào để khắc phục tình trạng này và cần có chế độ ăn uống như thế nào là phù hợp ạ?

  • Ông con năm nay 73-74tuoi. Có bệnh lý về tim.

    Chào bác sĩ, xin bác sĩ tư vấn giúp giùm con! Ông con năm nay 73-74 tuổi. Có bệnh lý về tim. Vừa rồi ông con có bị nhồi máu cơ tim, và được can thiệp mạch vành(nong) lần 1, và được bác sĩ cho về nhà dưỡng sức để tiếp tục nong lần 2. Nhưng hôm qua đi khám lai theo lời bác sĩ dặn thì được thông báo là ông con bị hở van tim không nong được nữa và được cho về nhà. Vậy bác sĩ cho con được hỏi, với tình hình ông con như vậy con co thể cứu chữa được nữa không? Con xin chân thành cám ơn!

  • Tôi lo ngại mình có bị bệnh tim nặng ko?

    Tôi 52 tuổi, bị đau đầu dữ dội, đo huyết áp lên tới 170/118, phải đi cấp cứu, qua xét nghiệm bác sĩ kết luận: rối loạn tiền đình, rối loạn tiền mãn kinh, viêm xoang sàng 2 bên dày đặc, đau đầu do “vận mạch”; mặc dù đã uông thuốc nhưng bệnh chỉ bớt tạm thời chứ không hết, hiện đầu vẫn cứ đau âm ỉ hoài và huyết áp không ổn định. Xin bác sĩ cho lời khuyên, cám ơn bác sĩ.

  • Thuốc tim mạch có kị bưởi ko?

    Có một mẩu tin đăng báo (không nhớ rõ xuất xứ) là thuốc tim mạch kị với bưởi vì có những hoạt chất hóa giải lẫn nhau, trong khi ăn bưởi lại có lợi cho việc chữa bệnh tim mạch. Xin bác sĩ cho biết có đúng như vậy không? Nếu đúng thì tại sao? Chân thành cảm ơn bác sĩ!

  • Tôi đặt stent có nguy hiểm không?

    Chào bác sĩ, tôi năm nay 59 tuổi. Tôi đi khám ở bệnh viện Tim Hà Nội và được bác sĩ chỉ định là phải đặt stent mạch vành. Tôi chưa hiểu về phương pháp này nên muốn hỏi bác sĩ đặt stent mạch vành là gì và đặt stent có nguy hiểm không? Mong sớm nhận được câu trả lời của bác sĩ.

  • Tại sao tôi hay bị đau thắt ngực?

    Chào bác sĩ, tôi năm nay 35 tuổi, dạo gần đây tôi thường xuyên xuất hiện những cơn đắt thắt ngực kéo dài gần 1 phút. Bác sĩ cho tôi hỏi, làm sao để hết cơn đau thắt ở ngực và đau thắt ngực nên ăn gì ạ. Mong sớm nhận được câu trả lời của bác sĩ. Tôi cảm ơn !!!

  • Tôi 38 tuổi sinh con có dễ bị bệnh tim?

    Tôi năm nay 38 tuổi, đang dự định sinh em bé, nhưng theo như tôi biết thì ở tuổi tôi sinh con sẽ có nguy cơ bị bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em khá cao. Bác sĩ cho tôi hỏi làm thế nào để phòng ngừa vấn đề này khi tôi mang thai?

  • Bác si oi cho cháu hỏi cháu moi mổ di dang mach máu nao avm sau liêu có tai phát không ạ moi cả phải ăn kiêng gì k bác sĩ